Gezinswoning ‘Jan Van Rijswijck’

Beschrijving bestaand pand

Burgerhuis in art nouveau naar een ontwerp van architect Edward Van Not uit 1909. Van Not diende de bouwaanvraag net als die van het aanpalende nr. 99 in eigen naam in, mogelijk bedoeld als een vastgoedproject voor eigen rekening. Hij behoort overigens tot de meest bedrijvige architecten aan de Jan Van Rijswijcklaan gedurende de korte periode vóór de Eerste Wereldoorlog, met niet minder dan twaalf burgerhuizen voor diverse opdrachtgevers. Op de gesloopte woningen Voordeckers (voorheen nummer 105) en Fontaine (voorheen nummer 107) na, zijn deze allemaal bewaard (zie nummers 59-67, 99, 101 en 113-115). Zij zijn representatief voor het vroege oeuvre van Van Not, wiens loopbaan kort na de eeuwwisseling van start ging. In deze periode ontwierp hij tientallen van dergelijke burgerhuizen in Antwerpen, een groot aantal in dienst van de Algemeene Bouwmaatschappij, waarbij het stijlenjargon varieerde van beaux-arts en cottage tot art nouveau. Vanaf het interbellum tot zijn overlijden was Van Not vooral actief als gemeentelijk architect van Deurne.

De rijwoning met drie bouwlagen en een pseudo-mansarde, toont een fraai gedetailleerde lijstgevel opgetrokken uit natuursteen op een arduinen plint. De asymmetrische gevelcompositie legt de klemtoon op de brede zijtravee, als vertaling van de opdeling in hoofd- en nevenruimten van het interieur. Deze hoofdtravee, op de begane grond gemarkeerd door een driezijdige erker met balkon, is over de bovenverdiepingen uitgewerkt tot risaliet, en boven de daklijst doorgetrokken tussen bewerkte postamenten. Een veelkleurig mozaïekpaneel, met een decoratief patroon in tinten van blauw en goud binnen paarse en zwart-wit geblokte randen, siert het boogveld van de bovenste verdieping. Verder bestaat het decor uit lijstwerk, consoles en rozetten in geometrische art nouveau, en guirlandesleutels. Het houten schrijnwerk van de fraaie deur en de vensters met typische roedeverdeling in het bovenlicht bleef bewaard, net als de smeedijzeren vensterleuningen. Het voortuinhek werd op een postament na verwijderd.

De plattegrond beantwoordt aan de klassieke typologie van het burgerhuis, dat uit een voorbouw en een smalle achterbouw in entresol bestaat. Op de begane grond wordt de enfilade van salon, eetkamer en veranda, zoals gebruikelijk geflankeerd door de vestibule, het trappenhuis en de keuken. De bovenverdieping omvatten een voor- en een achterkamer, met secundaire vertrekken in de achterbouw. De eclectische interieurinrichting is grotendeels bewaard, waarbij vooral het trappenhuis opvalt door zijn stucdecor en glas in lood, en de eetkamer door de houten lambrisering en het beschilderde plafond. De veranda is verbouwd.

Bron: Inventaris, Onroerend Erfgoed.

Beschrijving project

Het project omvat het renoveren van de bestaande woning en het restaureren van de voorgevel tot zijn oorspronkelijke toestand en tevens het afbreken van de bestaande achterbouw en toevoegen van een nieuwbouw. De voorgevel wordt gezandstraald (zandsteengedeeltes). Het houten buitenschrijnwerk wordt vervangen naar oorspronkelijk model en het dak zal met zwarte leien worden bekleed.

De bestaande achterbouw en de bestaande achtergevel bevinden zich in een slechte toestand, voldoen niet meer aan de huidige isolatie-eisen en hebben een beperkte ruimtelijke kwaliteit, wat de reden is om de achterbouw en entresol te slopen. Het slopen van de historische veranda is te verantwoorden. Deze werd tijdens een vorige verbouwingscampagne reeds verbouwd. Het projectvoorstel omvat de afbraak van de achterbouw en nadien het toevoegen van een nieuwbouwvolume parallel aan de bestaande achtergevel van het hoofdgebouw. Deze interventie voorziet in een meer geoptimaliseerd ruimtegebruik van de perceelbreedte en voorziet in een betere aansluiting op de buren. De huidige bouwdiepte bedraagt circa 24m en deze wordt terug gebracht tot circa 18m. Op de eerste verdieping springt deze bouwdiepte dan weer 5 meer terug en op de tweede verdieping nog eens 5 meter. De bouwdiepte van het hoofdgebouw bedraagt circa 11m. De verdiepingshoogte van het nieuwbouwgedeelte bedraagt circa 3,8m.

Het is een kenmerkende 21ste evolutie dat de historische achterbouwen worden gesloopt en vervangen door een nieuw volume in functie van hedendaags comfort en gebruik. Dit om een interactie te krijgen met de tuin en voldoende licht en lucht te verkrijgen in de leefruimtes. Aangezien de voorbouw nog over veel erfgoedkenmerken beschikt wordt deze volledig gevrijwaard. Het buitenschrijnwerk van de nieuwbouw is donkergrijs. De achtergevel is bekleed met rode baksteen. De achterzijde van het project vormt een samenhangend geheel zowel qua materialisatie als vormgeving.

Geplande interieurwerken

Voor wat betreft het bestaande interieur wordt gepland om de waardevolle elementen te behouden en te renoveren. Dit is gepland voor de gelijkvloerse ruimtes, alsook de trappenhall tot aan het eerste verdiep.

Voor het nieuwbouwgedeelte wordt minimalistisch maatwerk voorzien in een witte kleur. Licht, sereniteit en soberheid zijn hier de kenmerken.

Locatie

  • Antwerpen, België

Programma

  • Woning, Kantoor

Oppervlakte

  • 400 m²

Fase

  • Voltooid

Tijdsduur

  • 2014 - 2015

Bouwheer

  • Particulier